Tôi hay nói với mọi người một câu, và tôi tin nó bằng cả kinh nghiệm của mình: người bình thường vẫn xây được một doanh nghiệp lớn, nếu dám bắt đầu và không bỏ cuộc.
Nhưng tôi hiểu — nghe từ một người đã tạm ổn như tôi, câu đó dễ bị xem là "nói cho hay". Nên hôm nay tôi không kể chuyện của mình. Tôi kể về một người khác, ở một ngành hoàn toàn khác với thời trang của tôi, mà mỗi lần đọc lại tôi đều thấy được tiếp thêm lửa.
Đó là chị Phương Ly — nhà sáng lập PLITA Makeup Academy, một học viện makeup gần 1.000m² tại TP.HCM. Nhưng chị không sinh ra ở đó. Chị bắt đầu từ dưới vạch xuất phát rất xa: mồ côi từ nhỏ, học hết lớp 5, 16 tuổi đi rửa chén cả tháng được 200.000 đồng. Rồi một ngày chị thấy người ta trả 400.000 đồng cho một lần makeup cô dâu — và chị quyết định: mình phải làm nghề này.
Không có tiền học, chị làm cùng lúc 6 công việc, có ngày 16 tiếng. Không có người mẫu, chị tự vẽ makeup lên chính mặt mình. Rồi có lúc lên đỉnh — rồi Covid kéo tất cả xuống đáy, gần như mất sạch. Bạn có thể đọc toàn bộ hành trình 22 năm từ đôi bàn tay trắng của Master Phương Ly ở đây. Tôi nghĩ ai đang mệt mỏi trên con đường của mình đều nên đọc.
1. Giỏi nghề thôi chưa đủ để sống được với nghề. Chính lúc chạm đáy, chị mới chịu học về tư duy, marketing, xây hệ thống — chứ không chỉ tay nghề. Tôi cũng đã trả giá để hiểu điều này. Người biến nghề thành doanh nghiệp mới đi xa.
2. Xuất phát điểm không quyết định đích đến. Một người học hết lớp 5 vẫn tự làm website, tự viết trang bán hàng, tự chạy quảng cáo và dựng một học viện. Nếu bạn đang tự ti vì "không có gì trong tay" — hãy nhớ câu chuyện này.
3. Khó khăn không giết được bạn — chỉ có việc bỏ cuộc mới giết được bạn. Con đường có thể cong lên rồi rơi xuống rất sâu. Nhưng chỉ cần bạn không dừng lại, nó vẫn dẫn tới nơi bạn muốn đến.
Tôi tin cộng đồng người khởi nghiệp Việt cần nhìn thấy nhiều tấm gương thật — không phải câu chuyện màu hồng, mà những hành trình có cả đỉnh cao lẫn cú rơi, và một người vẫn đứng dậy. Nếu bạn đang xây một cái gì đó của riêng mình, thì câu chuyện của chị Phương Ly là minh chứng rằng: bắt đầu từ con số 0 không phải khẩu hiệu. Nó là thật, nếu bạn dám bắt đầu và đủ lì để không bỏ cuộc.
— Nguyễn Thế Hiền, nhà sáng lập Mantra · Hi-En Store · Chini Kids · Feng Fu
