Người ta hay hỏi tôi: "Anh điều hành mấy thương hiệu, vậy chắc bỏ hết tập tành, ít gặp con đúng không?"
Ngược lại. Tôi chạy bộ, đạp xe, vẫn đưa đón con, vẫn ăn tối với gia đình. Không phải vì tôi có siêu năng lực hay nhiều thời gian hơn bạn — một ngày tôi cũng 24 tiếng. Mà vì sau nhiều năm, tôi nhận ra một điều: ba thứ đó không cạnh tranh nhau. Chúng nuôi nhau. Và thứ giữ cho cả ba cùng đứng là kỷ luật.
Tôi không viết bài này để dạy đời. Tôi viết vì từng tin sai — từng nghĩ muốn xây doanh nghiệp lớn thì phải hy sinh sức khỏe và gia đình. Và tôi đã trả giá cho niềm tin đó trước khi sửa được nó.
Giai đoạn đầu khởi nghiệp, tôi sống theo một lời hứa: cứ cày đi, ổn định rồi sẽ tập, rồi sẽ dành thời gian cho gia đình.
Vấn đề là "ổn định" không bao giờ tới. Hết mục tiêu này tới mục tiêu khác. Việc kinh doanh giống như biển — không bao giờ hết sóng. Nếu bạn đợi hết việc mới sống, bạn sẽ không bao giờ bắt đầu sống.
Bước ngoặt của tôi là khi hiểu ra: sức khỏe và gia đình không phải phần thưởng cho thành công. Chúng là nền móng để mình đi đường dài. Một người chủ kiệt sức, mất kết nối với gia đình, thì có xây được gì cũng chẳng tận hưởng nổi — mà thường là xây cũng không nổi, vì đầu óc cùn đi.
Nghe thì giống ba việc tranh nhau quỹ thời gian. Thực tế ngược lại.
Chạy bộ và thể thao không lấy đi năng lượng của tôi — nó tạo ra năng lượng. Sau một buổi chạy, đầu tôi sáng, quyết định sắc hơn, bớt cáu kỉnh. Những ý tưởng kinh doanh tốt nhất của tôi đến giữa lúc chạy hoặc đạp xe, không phải lúc ngồi lì trong văn phòng.
Gia đình cho tôi cái lý do. Những ngày muốn buông, chính hai con gái và vợ kéo tôi đứng dậy. Doanh nghiệp cho tôi cái để làm; gia đình cho tôi cái để vì. Thiếu vế sau, mọi nỗ lực sớm muộn cũng rỗng.
Doanh nghiệp thì dạy tôi kỷ luật và sự tập trung — thứ tôi mang ngược lại vào việc tập và việc làm cha. Ba vòng tròn này không nằm rời nhau. Chúng giao nhau ở một điểm: con người kỷ luật của bạn.
Đây là chỗ nhiều người hiểu sai. Họ nghĩ kỷ luật là nghiến răng ép mình mỗi sáng. Kiểu đó sớm muộn cũng cạn.
Kỷ luật bền là khi bạn biến điều quan trọng thành mặc định, không phải lựa chọn. Tôi không "quyết định" mỗi sáng có chạy hay không — nó đã nằm cố định trong lịch như một cuộc họp không được phép hủy. Bữa tối với gia đình là một khung giờ bất khả xâm phạm, không phải thứ "nếu rảnh thì". Khi điều quan trọng đã thành lịch, bạn không phải tốn ý chí để chiến đấu với nó mỗi ngày.
Cùng tư duy đó, tôi áp vào doanh nghiệp: việc gì lặp lại thì biến thành quy trình, để khỏi phải nghĩ lại từ đầu mỗi lần. Kỷ luật cá nhân và kỷ luật vận hành thật ra là một thứ — giảm số quyết định phải đưa ra, để dành đầu óc cho thứ đáng.
Nếu bạn đang quá tải và thấy ba vòng tròn của mình lệch hẳn về phía công việc, đừng đại tu cả cuộc đời trong một đêm. Nó sẽ sụp.
Chọn một việc nhỏ, nhỏ đến mức buồn cười. Mười phút đi bộ mỗi sáng. Một bữa tối mỗi tuần tắt điện thoại hoàn toàn với gia đình. Giữ đúng nó trong ba mươi ngày. Cái bạn đang xây không phải mười phút đó — bạn đang xây bằng chứng rằng mình giữ được lời hứa với chính mình. Bằng chứng đó mới là nền của mọi kỷ luật lớn về sau.
Tôi vẫn tin câu này, và sống bằng nó: người bình thường vẫn xây được một doanh nghiệp lớn — nếu dám bắt đầu, chịu học và kiên trì mỗi ngày. Chữ "mỗi ngày" đó không chỉ nói về công việc. Nó nói về cả con người bạn: thân thể bạn, những người bạn thương, và việc bạn đang dựng. Giữ được cả ba — đó mới là thành công đáng sống.
Tôi chia sẻ đều đặn về cách mình cân bằng vận hành doanh nghiệp với sức khỏe và gia đình ở đây: Hồ sơ & blog của Nguyễn Thế Hiền.
Đọc thêm cùng chủ đề:
Nguyễn Thế Hiền (sinh 1994) — doanh nhân ngành thời trang, sáng lập Hi-En Store, Mantra, Chini Kids và xưởng Feng Fu. Chồng, bố của hai con gái; người chạy bộ, đạp xe và tin rằng sức khỏe, gia đình và sự nghiệp không phải ba kẻ tranh nhau, mà là ba chân của cùng một cuộc đời tử tế.
